Berichten

Het werd de laatste tijd alleen maar erger en hij kreeg er steeds meer last van. Obstipatie klachten. In eerste instantie werd ik gevraagd of ik hem wilde masseren omdat hij veel spanning in zijn lichaam had. Dit uitte zich voornamelijk in zijn gedrag. Hij was onrustig en sliep slecht.

Een jonge man van begin twintig met ernstige meervoudige lichamelijke en verstandelijke beperkingen. Tijdens het eerste gesprek met zijn verzorger bleek dat hij de laatste maanden ook veel obstipatie en een opgeblazen buik had.  Hij kreeg hiervoor laxeermiddelen en zelfs 2 tot 3 x per week een klysma. Best ingrijpend, vind je ook niet?

Wist jij dat obstipatie klachten bij gehandicapten een veel voorkomend probleem is? Het blijkt dat bijna 70% van de mensen met een verstandelijke handicap en een IQ < 50 hier last van hebben. Eerlijk gezegd, daar schrok ik nogal van toen ik dit las. Daar wilde ik graag wat meer van weten.

Wetenschappelijke onderzoeken

De afgelopen 25 jaar zijn er een aantal onderzoeken zijn geweest naar mogelijke oorzaken van obstipatie klachten bij gehandicapten? Böhmer (1994) en Alsema (2003) hebben beiden onderzoeken gedaan naar dit veel voorkomende probleem. Het blijkt dat er een verband is met neuromusculaire afwijkingen, immobiliteit en het gebruik van anti-epileptica of benzodiazepines. Onder de benzodiazepines vallen de medicijnen met een rustgevende en ontspannende werking. Denk aan Diazepam (Valium), Oxazepam (Seresta), Lorazepam (Temesta) en Clobazepam (Frisium). Maar ook maagzuurremmers, voedselweigering en een IQ<35 spelen hierbij een rol.

Wanneer obstipatie?

Er wordt van obstipatie gesproken als iemand minder dan 3 x per week ontlasting heeft of meer dan 3 keer per week laxeermiddelen gebruikt. Het is hierbij van belang dat het ontlastingspatroon door ouders, verzorgers en begeleiders goed wordt bijgehouden.

De verschillende lichamelijke onderzoeken zijn vaak een te grote belasting voor deze doelgroep. Dit kan zoveel ontregeling in gedrag veroorzaken dat hier vaak geen gebruik van wordt gemaakt.

Algeheel welzijn

Obstipatie en andere maag-darmklachten kunnen zeer bepalend zijn voor het algeheel welzijn van mensen.  Dit uit zich vaak in onbegrepen gedrag. Dit kan toenemende agressie, huilen, onrust en het weigeren van eten of drinken zijn. Het is belangrijk om het gedrag van cliënten zo goed mogelijk in kaart te brengen zodat er snel ingespeeld kan worden op verandering. De verzorgenden zijn de eerste die deze veranderingen zullen opmerken.

In kaart brengen

Standaard dagelijkse registratie van de stoelgang is belangrijk om veranderingen in gedrag te kunnen begrijpen. De Bristol Stool Chart is een hulpmiddel die hierbij gebruikt kan worden. Het is gebleken dat een maandregistratie een beter overzicht geeft dan een weekregistratie. Maar ook eten en drinken kan op verschillende vlakken van invloed zijn op het ontlastingspatroon. Denk aan het soort eten en drinken, tijdstip, manier van eten, houding, gemoedstoestand en onbegrepen klachten.

Behandeling

Het inzetten van de behandeling gaat meestal in overleg met de arts en andere betrokken behandelaars. Vaak betreft dit een aanpassing in voeding, houding, hulpmiddelen en/of het voorschrijven van medicatie. In de praktijk blijkt het lastig om een behandeling toe te passen waarin de obstipatie klachten verdwenen zijn.

De natuur kan een handje helpen

Naast bovengenoemde behandelingen zijn er ook andere natuurlijke middelen die een handje kunnen helpen. Mijn ervaring is dat hier vaak aan voorbij wordt gegaan. Tijdens mijn werk met gehandicapten maak ik veel gebruik van Connecting Touch massages en complementaire aromazorg.

De werking van een massage zit vanzelfsprekend in de bekwaamheid van de masseur en de kwaliteit van de massageolie. Maar ook minder voor de hand liggende zaken als aanraking, aandacht, warmte en ontspanning hebben stuk voor stuk een helende werking.

Effecten van massage op lichaamsprocessen zijn:

  • Betere doorbloeding en ontslakking van weefsels. De afvalstoffen die via de huid vrij komen worden door bv. een klamme huid of lichte transpiratie afgevoerd.
  • Afvalstoffen kunnen via de ademhaling vrijkomen.
  • Massage heeft een kalme invloed op de spijsvertering. Veel gehandicapten en mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel hebben spijsverteringsproblemen zoals diarree, obstipatie, ophoping van gasvorming in de darmen.
  • Versterken van het immuunsysteem waardoor mensen geringer vatbaar zijn voor infecties.
  • Vrijkomen van verschillende ontspanningshormonen; oxytocine, melatonine.
  • Verlaging van het stresshormoon; cortisol, Corticotropin-relasing hormoon (CRH) neemt af

Complementaire Aromazorg betekent letterlijk het aanwenden van geurstoffen of etherische oliën voor therapeutische doeleinden. De therapeutische werking is helend, genezend. De helende werking is zowel op lichamelijk, psychisch en emotioneel gebied. Ik kies ervoor om het woord ‘helen’ te gebruiken i.p.v. genezen. Helen is namelijk meer dan alleen maar een medicijn nemen om een ziekte te bestrijden. Heling in de ruimste zin van het woord betekent: het in balans brengen van lichaam, geest en emotie. Complementaire aromazorg vervangt nooit een behandeling of medicijn die door een arts zijn voorgeschreven.

3 natuurlijke tips

  1. Buikmassage. Het masseren van de buik bevordert onder andere de darmperistaltiek en kan een positieve uitwerking hebben op het ontlastingspatroon. Gebruik hiervoor een draagolie eventueel in combinatie met een kamilleolie (zie tip 2). In de gratis video van een buikmassage laat ik je zien hoe je een eenvoudige buikmassage kunt geven. (in de video wordt gesproken over de venkelolie. Dit is ook een fijne olie, maar mag niet gebruikt worden bij mensen met epilepsie).
  1. Kamilleolie.Tijdens het geven van een buikmassage kun je gebruik maken van kamilleolie. Kamilleolie doorwarmt de mens en bevordert de ontspanning. Het bevordert de resorptie van lucht op plaatsen waar geen lucht behoort te zijn. Deze olie een ideale massageolie bij darmkrampen, onregelmatig ontlastingspatroon, obstipatie of diarree, harde en/of gespannen buik.

Ik hecht veel waarde aan hoog kwalitatieve massageoliën. Dit houdt in dat zij 100% biologisch en natuurlijk zijn, Je kunt hierbij denken aan het merk Chi, het Blauwe huis, Die Lichterde. Het is ook erg leuk om een eigen massageolie te maken. Het is persoonlijk en op maat gemaakt, kost weinig tijd en is uiteindelijke voordeliger in gebruik. Je kunt ook kant en klare kamillemassageolie kopen. Maak je liever zelf je massageolie dan kun je onderstaand recept gebruiken.

Benodigdheden kamilleolie

50 ml. Biologische draagolie (koudgeperste sesamolie, koudgeperste amandelolie)

15 dr. essentiële kamille olie.

Meng dit in een 50 ml flesje.

In de video laat ik je precies zien hoe je deze olie kunt maken en waar je op kunt letten.

  1. Ritme. Het is belangrijk om de buikmassages op een vast moment van de dag te geven. Dit kan tijdens het ochtendverzorgingsmoment zijn of voor het slapen gaan.  Geef gedurende 6 weken dagelijks een buikmassage met kamilleolie. Registreer eventuele veranderingen van ontlasting, gedrag etc. op een ontlastingsregistratielijst.

Heb jij andere ervaringen of vragen?

Ik heb je een klein inkijkje gegeven hoe je op een andere manier obstipatie klachten kunt verminderen. Heb jij hier ook ervaring mee? Ik hoor het graag van je. Heb je vragen? Stel ze gerust hieronder.

Wil jij meer weten over de verschillende Connecting Touch massages en Complementaire aromazorg in de gehandicaptenzorg?

Op vrijdag 5 april 2019 geef ik de workshop Complementaire aromazorg en Connecting Touch handmassage in Kerkrade

Op vrijdag 24 mei 2019 geef ik de workshop Connecting Touch voet- en hoofdmassage   & 4 essentiële oliën in de gehandicaptenzorg in Alphen a/d Rijn

 

Etherische oliën in de gehandicaptenzorg.

Hoe bekend ben jij met het gebruik van etherische olie? Of misschien moet ik het anders zeggen: Hoe bekend is het gebruik van etherische oliën in de gehandicaptenzorg? Wat denk jij? Als ik het zo om mij heen vraag aan ouders en mensen die in de gehandicaptenzorg werken, dan is het niet zo heel erg bekend en al helemaal niet gewoon.

 

Onbekend maakt onbemind

Mensen met een lichamelijke en verstandelijke beperking hebben over het algemeen medicijnen nodig om zo goed mogelijk te kunnen functioneren. In gesprekken met ouders en verzorgers die ik heb gevoerd kwam regelmatig naar voren dat ze het idee hebben dat het of-of is. Medicijnen of aromatherapie. Mensen schijnen te denken dat ze niet samen gebruikt kunnen worden.

Daarnaast vertelde ouders mij bang te zijn dat het door mensen wordt geadviseerd die tegen medicijnen zijn. Die geloven dat je alles op natuurlijke wijze kunt genezen. Dat is een groot misverstand. Zeker voor de doelgroep waar ik mee werk. Een kwetsbare doelgroep die vaak medicatie moet blijven gebruiken vanwege hun lichamelijke en verstandelijke beperkingen en aandoeningen. Het lijkt erop dat de term ‘onbekend maakt onbemind’ hier een rol in speelt. Ik heb ervaren dat het gebruik van etherische oliën het lichaam op een andere manier kan ondersteunen. Je moet weten waarom, wat, wanneer en hoe je de olie gaat gebruiken. Dit zijn belangrijke vragen die ik mijzelf altijd stel als ik hier gebruik van ga maken.

 

Mijn ervaringen en 2 recepten van etherische oliën.

 Lavendelolie en Geraniumolie

 

Schimmels en smetplekken

Een gehandicapte jongeren had de afgelopen zomermaanden een steeds weer terugkerende schimmelinfectie aan de binnenkant van zijn hand. Dit schijnt door zijn contracturen te komen. In het begin werden zijn handen met een lichte hormoonzalf ingesmeerd volgens gebruik. Dit bleek niet voldoende te zijn. Binnen 1½ week na het stoppen van de hormoonzalf kwamen de klachten weer terug. Na het vierde tubetje stelde ik ouders voor een oliemengsel te maken met etherische olie. Ouders stonden hier positief tegenover. Het voordeel van het gebruik van deze olie is dat je het langere tijd kunt gebruiken. Dit in tegenstelling tot (lichte) hormoonzalven. Binnen 2 weken zagen we dat de huid veranderde. Deze werd minder schilferig. De huidskleur werd minder vurig. Na 6 weken zag de huid er rustig uit en is de schimmelinfectie tot op heden niet meer terug gekomen. (zie foto’s)

Recept:

Gebruik altijd een biologische basisolie en etherische olie. De etherische olie heeft een therapeutische werking. Let op: Deze is duurder dan een etherische olie van een van de bekende drogisterijen.

  • 50 ml kokosolie (evt. gefractioneerde kokosolie. Dit is de vloeibare vorm)
  • 30 dr. Geraniumolie ( Botanische naam: Pelargonium asperum Ehr.ex Willd. Cv bourbon)
  • 20 dr. Lavendelolie ( Botanische naam: Lavendula angustifolia Mill.

 

Gebruik:

Smeer 3 x per dag de plek in met de Geranium/Lavendel massageolie. Als de wondjes en schimmelinfectie zijn verdwenen blijf je de olie nog 2 weken gebruiken. Daarna kan het gestopt worden.

Kalmerend en emotionele spanningen loslaten

Een ernstig meervoudig gehandicapte jonge vrouw met epilepsie en een autisme spectrum stoornis heeft periodes waarin zij veel onrust en spanning heeft. Dit uit zich in gillen, rennen en geen externe prikkels kunnen verdragen (muziek en andere geluiden). In deze periode zoekt zij veel contact met haar begeleiders. Dit laat zij zien door voor hun te staan en handcontact te maken. Doordat de vrouw niet kan praten is het vaak onduidelijk waar haar onrustige gedrag vandaan komt. Ik geef haar met regelmaat een lichaamsmassage met Turf/Lavendelolie.

Als ik weer bij haar ben vertelt moeder dat haar dochter weer een onrustige periode heeft. We gaan geraniumolie in een elektrische aromastreamer proberen.  In de praktijk blijkt de complexiteit van de geraniumolie te leiden tot een breed werkingsgebied. Geraniumolie is o.a.ontstekingsremmend, anti-bacterieel, schimmeldodend, wondhelend, krampstillend, pijnverdovend. In een aromastreamer blijkt geraniumolie een kalmerende werking te hebben en laat emotionele spanningen los.  Moeder zegt niet zo bekend te zijn met etherische oliën in de gehandicaptenzorg. Zij wil het zeker gaan proberen.

Een aantal weken later vertelt moeder dat het lijkt alsof haar dochter vaker rustiger gedrag vertoond als de geraniumolie in de aromastreamer gebruikt wordt. We besluiten om het te blijven gebruiken in periodes als de onrust weer toeneemt.

Recept:

Gebruik altijd een biologische basisolie en etherische olie. De etherische olie heeft een therapeutische werking.

Benodigdheden:

  • 1 Aromastreamer. Dit kan met een filter of waterreservoir zijn.
  • 1 tot 3 dr. Geraniumolie (Botanische naam: Pelargonium asperum Ehr.ex Willd. Cv bourbon)
  • Zet de aromastreamer na 2 tot 3 uur uit.

 

Cursus Connecting Touch massages aan gehandicapten

Op zaterdag 24 februari en 3 maart 2018 geef ik weer de cursus Connecting Touch massages . Een 2 daagse cursus waarin ik je voet-, hand- en hoofdmassages leer geven. Welke etherische oliën je op een veilige manier kunt gebruiken. In 2 dagen maak jij je eigen praktisch toe te passen Connecting Touch massageplan welke jij op je werk of thuis kunt toepassen. Daarnaast deel ik al mijn ervaringen met je. Wil jij weten hoe je de massages op je werk kunt gaan toepassen. Lees dan mijn blog: Gehandicapten gaan naar de Hammam

 

Jouw ervaringen

Heb jij ervaring met het gebruik van etherische oliën bij mensen met een lichamelijke en verstandelijke beperking? Het zou super zijn als je dit met ons wilt delen. Je kunt dit doen door je reactie hieronder te schrijven.